Hình ảnh & văn bản

Giấy phép số 70/QNA-CCHND. Sở Y Tế tỉnh Quảng Nam cấp.

Lương Y. Nguyễn Viết Hương

Email: songhuongdongy@gmail.com

SỐ TÀI KHOẢN:

1- Nguyễn Viết Hương, Số TK 4203 215 030 388 Ngân hàng AGRIBANK huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam

2- Nguyễn Viết Hương, số TK  0651 000 776 745 Ngân hàng VIETCOMBANK tỉnh Quảng Nam.

 

 

Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng

Thoát vị đĩa đệm cột sống lưnglà tình trạng nhân nhầy đĩa đệm cột sống thoát ra khỏi vị trí bình thường trong vòng sợi chèn ép vào ống sống hay các rễ thần kinh sống và có sự đứt rách vòng sợi gây nên hội chứng thắt lưng hông điển hình[1]Thoát vị đĩa đệm cột sống xảy ra khi nhân keo của đĩa đệm thoát ra ngoài và chèn ép vào rễ thần kinh, tủy sống, hay nói cách khác nó là tình trạng đĩa đệm bị ép lồi ra khỏi vị trí bình thường, giữa các đốt sống. Thoát vị đĩa đệm thường tập trung ở các dạng chính là thoát vị đĩa đệm đốt sống cổ và thoát vị đĩa đệm đốt sống thắt lưng, thoát vị đĩa đệm mất nước.

Thoát vị đĩa đệm là căn bệnh rất phổ biến[2], trong đó thoát vị đĩa đệm cột sống là một nguyên nhân phổ biến gây đau cột sống cổ, cột sống thắt lưng cũng như đau chân tay. Tại Mỹ, hằng năm có khoảng 2 triệu người phải nghỉ việc do đau thắt lưng, với chi phí chữa thoát vị đĩa đệm lên tới 21 tỷ đô-la, ở Việt Nam có tới 17% người trên 60 tuổi bị mắc chứng đau lưng[3] Bệnh xảy ra ở khoảng 30% dân số, hay gặp ở lứa tuổi lao động từ 20 - 55 tuổi. Ngoài ra, thoát vị đĩa đệm nhiều tầng một bệnh lý lâm sàng rất phức tạp, đa dạng, nhất là trường hợp khối lượng thoát vị quá to gây chèn ép tủy sống và đuôi ngựa( theo wikipedia.com)

 

Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng đôi khi được gọi là đĩa đệm bị trượt hoặc vỡ, thoát vị đĩa đệm thường xảy ra ở lưng dưới. Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất của đau lưng, cũng như đau thần kinh tọa.

Từ 60% đến 80% số người sẽ bị đau lưng tại một số thời điểm trong cuộc sống của họ. Một tỷ lệ cao dân sẽ  có bị lưng và đau chân do thoát vị đĩa đệm.

Mặc dù thoát vị đĩa đệm đôi khi có thể rất đau đớn, hầu hết mọi người cảm thấy tốt hơn chỉ với một vài tuần hoặc vài tháng chữa thoát vị đĩa đệm không phẫu thuật.

Giải phẫu

Cột sống của bạn được tạo thành từ 24 xương, được gọi là đốt sống, được xếp chồng lên nhau.Những xương kết nối để tạo ra một đường bảo vệ tủy sống.

Năm đốt sống tạo thành thấp hơn. Khu vực này được gọi là cột sống thắt lưng của bạn.

 

Các bộ phận của cột sống thắt lưng( ảnh minh họa )

Các bộ phận khác của cột sống của bạn bao gồm:

Dây và dây thần kinh cột sống.Những dây thần kinh phân bố thông qua các đường cột sống mang thông tin giữa não và cơ bắp của bạn.

Đĩa đệm. Ở giữa đốt sống của bạn là đĩa đệm linh hoạt. Chúng hoạt động như giảm xóc khi đi bộ hoặc chạy của bạn.

Đĩa đệm phẳng và tròn, và dày khoảng nửa inch. Chúng được tạo thành từ hai thành phần:

 

Đĩa đệm (mặt cắt ngang).

  • Annulus fibrosus( bên ngoài ). Đây là, vòng ngoài của đĩa.
  • Nucleus Pulposus (trung tâm). Đây là mềm mại, giống như trung tâm của đĩa.

NGUYÊN NHÂN GÂY BỆNH THOÁT VỊ ĐĨA ĐỆM

Thoát vị đĩa đệm cột sống luôn là một vấn đề thời sự vì đó là một nguyên nhân phổ biến gây đau cột sống cổ, cột sống thắt lưng cũng như đau chân tay.

Ở Việt Nam có tới 17% người trên 60 tuổi bị mắc chứng đau lưng. Còn ở Mỹ, hằng năm có khoảng 2 triệu người phải nghỉ việc do đau thắt lưng, với chi phí điều trị lên tới 21 tỷ đô-la. Hiểu biết vấn đề này giúp chúng ta dự phòng có hiệu quả chữa thoát vị đĩa đệm cột sống và giảm bớt chi phí điều trị bệnh.

Các nguyên nhân gây thoát vị đĩa đệm

Có nhiều nguyên nhân gây nên thoátvị đĩa đệm cột sống. Đầu tiên đó là các chấn thương cột sống. Thứ hai là tư thế xấu trong lao động. Đau thường xuất hiện khi ta nhấc vật nặng ở tư thế xấu. Tuổi tác và các bệnh lý cột sống bẩm sinh hay mắc phải như gai đôi cột sống, gù vẹo, thoái hóa cột sống cũng là các yếu tố thuận lợi gây bệnh. Cần chú ý rằng tổn thương đĩa đệm cũng có thể do nguyên nhân di truyền. Nếu bố mẹ có đĩa đệm yếu do bất thường về cấu trúc thì con cái cũng dễ bị thoát vị đĩa đệm.

 

  Thoát vị đĩa đệm chèn ép vào rễ thần kinh.

Cơ chế thoát vị đĩa đệm được giải thích như sau. Bình thường đĩa đệm nằm ở khe giữa hai đốt sống, có lớp vỏ sợi bọc nhân nhày ở trung tâm. Nhờ tính đàn hồi, đĩa đệm làm nhiệm vụ như một bộ phận giảm xóc, bảo vệ cột sống khỏi bị chấn thương. Ở những người trên 30 tuổi, đĩa đệm thường không còn mềm mại, nhân nhày có thể bị khô, vòng sụn bên ngoài xơ hóa, rạn nứt và có thể rách. Trên cơ sở đó nếu có một lực tác động mạnh vào cột sống (chấn thương, gắng sức...), nhân nhày có thể qua chỗ rách của đĩa đệm thoát vị ra ngoài chui vào ống sống, chèn ép rễ thần kinh gây đau cột sống.

Tác giả bài viết: Lương Y Nguyễn Viết Hương

 

Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng

   Việc chăm sóc một bệnh nhân bị thoát vị đĩa đệm thắt lưng là  tiêu chuẩn hóa, và ở một mức độ nhất định, cần phải được phân loại cho từng bệnh nhân.

Các lựa chọn điều trị cho một đĩa đệm thoát vị thắt lưng phần lớn sẽ phụ thuộc vào độ dài của thời gian bệnh nhân có các triệu chứng của mình và mức độ nghiêm trọng của bệnh đau lưng. Cân nhắc khác bao gồm bản chất của các triệu chứng (chẳng hạn như nếu suy yếu hoặc tê nhức kèm theo), và có thể là tuổi của bệnh nhân.

Thoát vị đĩa đệm thắt lưng. 

Như một quy tắc chung, bệnh nhân sẽ được khuyên nên bắt đầu với 6-12 tuần điều trị không phẫu thuật, chẳng hạn như vật lý trị liệu, tiêm ngoài màng cứng hoặc thuốc. Có một loạt các phương pháp điều trị không phẫu thuật có sẵn, và một số phương pháp điều trị có thể làm việc tốt hơn cho một số bệnh nhân hơn những người khác.

Nếu điều trị không phẫu thuật cho các đĩa đệm bị thoát vị thắt lưng không cung cấp giảm đau sau 6-12 tuần và đau nặng, nó là hợp lý để xem xét phẫu thuật. Phẫu thuật có thể được khuyến cáo trước khi hoàn toàn 6 tuần chăm sóc không phẫu thuật nếu:

  • Có đau nặng và bệnh nhân đang gặp khó khăn duy trì một mức độ hợp lý của hoạt động
  • Các bệnh nhân đang trải qua các triệu chứng nhược thần kinh, chẳng hạn như làm xấu đi điểm yếu chân và / hoặc bị tê.

Điều tiếp tục dưới đây

Đối với hầu hết bệnh nhân, các triệu chứng từ một đĩa đệm thoát vị thắt lưng sẽ giải quyết của riêng mình, nhưng nó có thể mất một khoảng thời gian kéo dài của. Trong khi chưa có hướng dẫn để nhanh chóng như thế nào để chữa lành một đĩa đệm bị thoát vị, bài viết này đưa ra một số hướng dẫn chung để quyết định về một loạt các lựa chọn điều trị không phẫu thuật và phẫu thuật.

Các mục tiêu chính của bất kỳ loại điều trị để được hai phần:

1.       Để cung cấp giảm đau, đặc biệt là đau chân mà có thể gọi là khá nghiêm trọng và suy nhược cơ thể.

2.       Để cho phép các bệnh nhân  trở lại mức bình thường của hoạt động hàng ngày.

 

Cân nhắc điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng

Số tiền điều trị khuyến cáo cho việc chữa đĩa đệm thoát vị cần phải được cụ thể cho từng bệnh nhân. Đối với những bệnh nhân không bị đau nặng và có thể hoạt động tốt, một thời gian điều trị lâu hơn là hợp lý (ví dụ: 12 tuần). Đối với những bệnh nhân bị đau nặng mà không đáp ứng với điều trị không phẫu thuật, phẫu thuật để giải nén các dây thần kinh là một lựa chọn hợp lý để điều trị thoát vị đĩa thắt lưng.

Bất kỳ bệnh nhân có loạn thần kinh tiến triển, hoặc phát triển khởi phát đột ngột của ruột hoặc bàng quang rối loạn chức năng, cần phải có một đánh giá phẫu thuật ngay lập tức là những điều kiện này có thể là một trường hợp khẩn cấp phẫu thuật. May mắn thay, cả hai tình trạng này đều rất hiếm, và hầu hết các phẫu thuật cho một đĩa đệm thoát vị thắt lưng là một thủ tục tự chọn.